پايگاه اقتصادي- اجتماعي و نگرش به مشاركت سياسي: مطالعه موردي: شهر خرم آباد
علي بيرانوند ، دکتر محمدجواد زاهدي

منبع: مجله جامعه شناسي   ایران، فصلنامه داراي رتبه علمي - پژوهشي (علوم انساني) سال يازدهم، شماره 2 (پياپي 30)، تابستان 1389 صص 51-73

مشاركت شرايطي را فراهم مي كند كه در آن همه شهروندان صرف نظر از تعلقات قوم مدارانه و يا علايق و اعتقادات شخصي شان متناسب با سطح مهارت و توانمندي هاي ذهني در تمام پديده هاي اجتماعي تاثيرگذار باشند. يكي از جنبه هاي مهم مشاركت، مشاركت سياسي است.
استقرار نظام دموكراتيك نيازمند زمينه هاي فرهنگي و اجتماعي مناسبي است از اين رو مطالعه علمي اين زمينه ها هم مي تواند چگونگي نيل به دموكراسي را روشن كند و هم اين كه در شناخت و معرفي الگوهاي مشاركت سياسي متناسب با نظام اجتماعي كشور كارساز باشد. كنش ها، ارتباطات و همچنين نوع و سطح مشاركت سياسي افراد در هر جامعه اي به ميزان زيادي متاثر از تفاوت هاي اقتصادي ـاجتماعي آن ها است. در اين تحقيق كوشيده ايم به اين سوال مهم پاسخ دهيم كه آيا بين متغير پايگاه اقتصادي ـاجتماعي با نوع نگرش به مشاركت سياسي رابطه معناداري وجود دارد؟ متغير وابسته در اين پژوهش، مشاركت سياسي است كه در شش سطح فعاليت حزبي و انتخاباتي، تماس با صاحب منصبان، ارسال پيام براي مسئولان، اقدام براي حل معضلات اجتماعي، كنش اعتراض آميز و كنش راي دهي مورد سنجش قرار گرفته است. متغير مستقل تحقيق، پايگاه اقتصادي ـاجتماعي است كه با سه شاخص ميزان سواد، ميزان درآمد و منزلت شغلي محاسبه شده است. جهت سنجش نگرش به مشاركت سياسي جامعه آماري پژوهش، از فن پرسش نامه به مثابه اصلي ترين ابزار گردآوري اطلاعات در تحقيقات پيمايشي استفاده شده است. جامعه آماري اين پژوهش كليه افراد 18 سال و بالاتر ساكن شهر خرم آباد است كه با استفاده از فرمول كوكران تعداد 384 نفر به عنوان نمونه تعيين شد. روش نمونه گيري اين پژوهش روش طبقه اي و خوشه اي چندمرحله اي است. نتايج اين پژوهش نشان مي دهد كه بين پايگاه اقتصادي ـاجتماعي مردم شهر خرم آباد و نگرش آنان به مشاركت سياسي رابطه معناداري وجود دارد. يافته ها نشان مي دهند پاسخ گوياني كه داراي پايگاه اقتصادي ـاجتماعي پايين هستند با مشاركت سياسي مخالفت بيشتري داشته اند.


کليدواژگان: مشاركت، مشاركت سياسي ، پايگاه اقتصادي اجتماعي، فعاليت انتخاباتي و حزبي، كنش راي دهي، كنش اعتراض آميز